കൊങ്കണി ഭാഷയും പുരുഷോത്തമ മല്യയും കേരളത്തിൻ്റെ സാംസ്കാരികബന്ധങ്ങളും

കേരളത്തിലെ കൊങ്കണി ഭാഷയുടെ വളർച്ചയും, പ്രസക്തിയും ഒട്ടേറെ പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിലും വർദ്ധിച്ചുവരികയാണ്. കടലിനപ്പുറവും കരകൾക്കിടയിലും.

ഭാഷകൾക്ക് അതിരുകളില്ല. മനുഷ്യർ സഞ്ചരിച്ച വഴികളിലൂടെയാണ് ഭാഷകളും സംസ്കാരങ്ങളും സഞ്ചരിക്കുന്നത്. ഒരു പ്രദേശത്തിൻ്റെ ചരിത്രം അതിൻ്റെ മണ്ണിലും കെട്ടിടങ്ങളിലും മാത്രം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല; അവിടുത്തെ മനുഷ്യരുടെ ഭാഷയിലും പാട്ടിലും ആചാരങ്ങളിലും ഭക്ഷണരീതികളിലും ഓർമ്മകളിലും കൂടിയാണ് അത് നിലനിൽക്കുന്നത്. ഈ അർത്ഥത്തിൽ നോക്കുമ്പോൾ കൊങ്കണി ഭാഷയും കേരളവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഒരു സാധാരണ ഭാഷാബന്ധമല്ല. നൂറ്റാണ്ടുകളായി നടന്ന ജനസഞ്ചാരങ്ങളുടെയും വ്യാപാരബന്ധങ്ങളുടെയും സാംസ്കാരിക ഇടപെടലുകളുടെയും കഥ കൂടിയാണത്.

പശ്ചിമ തീരത്തിൻ്റെ ചരിത്രത്തിൽ കൊങ്കണി സമൂഹത്തിനും ഭാഷയ്ക്കും പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. ഗോവ, കർണാടക, മഹാരാഷ്ട്ര, കേരളം തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലായി കൊങ്കണി സംസാരിക്കുന്ന സമൂഹങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരേ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവരായിരുന്നിട്ടും വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലെ സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളുമായി ഇണങ്ങിച്ചേർന്ന് കൊങ്കണി പല പ്രാദേശിക രൂപങ്ങളും സ്വഭാവങ്ങളും കൈവരിച്ചു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കൊങ്കണി ഒരു ഏകശിലാഭാഷയല്ല; വ്യത്യസ്ത അനുഭവങ്ങളിലൂടെ വളർന്ന ഒരു സാംസ്കാരിക നദിയാണ്.

കേരളത്തിലേക്കുള്ള കൊങ്കണി സമൂഹത്തിൻ്റെ സഞ്ചാരത്തിനും ദീർഘമായ ചരിത്രമുണ്ട്. വ്യാപാരവും തൊഴിലും വിദ്യാഭ്യാസവും മത-സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളും വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ ഈ ജനസഞ്ചാരത്തിന് കാരണമായി. ഗോവയിൽ നടന്ന പോർച്ചുഗീസ് അധിനിവേശത്തെ തുടർന്ന് പാലായനം ചെയ്യപ്പെട്ട ഒരു വിഭാഗമാണ് ഇന്ന് കേരളത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്ന കൊങ്കിണി ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന ഗൗഡ സാരസ്വത ബ്രാഹ്മണർ.കൊച്ചിയും വടക്കൻ കേരളത്തിലെ ചില തീരപ്രദേശങ്ങളും കൊങ്കണി സമൂഹത്തിൻ്റെ സാന്നിധ്യത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്ന ഇടങ്ങളായി മാറി. പുതിയ നാടിനെ സ്വീകരിക്കുമ്പോഴും സ്വന്തം ഭാഷയെയും സംസ്കാരത്തെയും സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമം ഈ സമൂഹത്തിൻ്റെ സവിശേഷതയായി.

കേരളത്തിൻ്റെ ബഹുസ്വരത മനസ്സിലാക്കാൻ കൊങ്കണി സമൂഹത്തിൻ്റെ ചരിത്രം പഠിക്കുന്നത് ഏറെ പ്രധാനമാണ്. പൊതുവേ ശാന്ത സ്വഭാവക്കാരുംഅവകാശങ്ങൾക്ക് പിറകെ പോകാത്തവരും ആണ് അവർ. മലയാളം സംസാരിക്കുന്ന സമൂഹത്തോടൊപ്പം കൊങ്കണി, കന്നഡ, തമിഴ്, തുളു തുടങ്ങിയ ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്ന സമൂഹങ്ങളും കേരളത്തിൻ്റെ സാമൂഹിക ജീവിതത്തിൻ്റെ ഭാഗമാണ്. അതുകൊണ്ട് കേരളീയ സംസ്കാരം ഒരു ഭാഷയുടെയോ ഒരു സമൂഹത്തിൻ്റെയോ മാത്രം സൃഷ്ടിയല്ല. പല ഭാഷകളും പല ഓർമ്മകളും പല പാരമ്പര്യങ്ങളും ചേർന്നുണ്ടായ വലിയൊരു സാംസ്കാരിക കൂട്ടായ്മയാണ് കേരളം.

ഭാഷ: ഓർമ്മകളുടെ വീട്

ഒരു സമൂഹത്തിൻ്റെ ഭാഷ നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ നഷ്ടമാകുന്നത് വാക്കുകൾ മാത്രമല്ല. അതോടൊപ്പം ചരിത്രത്തിൻ്റെ ചെറിയ ചെറിയ കഷണങ്ങളും കുടുംബസ്മരണകളും പഴഞ്ചൊല്ലുകളും നാട്ടറിവുകളും പാട്ടുകളും ജീവിതരീതികളും നഷ്ടപ്പെടുന്നു.

കൊങ്കണി ഭാഷയുടെ ചരിത്രം തന്നെ ഈ വസ്തുത വ്യക്തമാക്കുന്നു. വിവിധ ലിപികളിൽ എഴുതപ്പെട്ടും വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളിൽ സംസാരിക്കപ്പെട്ടും വന്ന കൊങ്കണി, അതിൻ്റെ വഴിയിലുള്ള സാംസ്കാരിക സമ്പർക്കങ്ങളെ ഉൾക്കൊണ്ടു വളർന്നു. മലയാളവുമായി ഉണ്ടായ ഇടപെടലുകളും കേരളത്തിലെ ജീവിതവുമായി ഉണ്ടായ അടുപ്പവും കൊങ്കണി സമൂഹത്തിൻ്റെ പ്രാദേശിക അനുഭവങ്ങളെ സമ്പന്നമാക്കി.

ഒരു ഭാഷയെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് അതിനെ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിക്കുന്നതല്ല. അത് സംസാരിക്കണം, എഴുതണം, വായിക്കണം, പഠിപ്പിക്കണം. പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് അതിൻ്റെ ചരിത്രവും സാഹിത്യവും പരിചയപ്പെടുത്തണം. ഡിജിറ്റൽ കാലത്ത് കൊങ്കണി ഭാഷയുടെ സംരക്ഷണത്തിനും പ്രചാരണത്തിനും പുതിയ സാധ്യതകൾ തുറന്നുകിടക്കുകയാണ്.

പുരുഷോത്തമ മല്യ: ഒരു ഭാഷയുടെ ശബ്ദം

കൊങ്കണി ഭാഷയെയും സാഹിത്യത്തെയും കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ പുരുഷോത്തമ മല്യയെ ഓർക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ഒരു ഭാഷയുടെ വളർച്ചയിൽ എഴുത്തുകാരുടെയും ഗവേഷകരുടെയും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകരുടെയും പങ്ക് നിർണായകമാണ്. സ്വന്തം ഭാഷയെ സ്നേഹിക്കുന്ന ഒരാൾ അതിൻ്റെ വാക്കുകളെ മാത്രം സംരക്ഷിക്കുന്നില്ല; അതിൻ്റെ പിന്നിലുള്ള ഒരു സമൂഹത്തിൻ്റെ ഓർമ്മകളെയാണ് സംരക്ഷിക്കുന്നത്.
പുരുഷോത്തമ മല്യയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ഈ വിശാലമായ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാണാം. കൊങ്കണി ഭാഷയുടെയും അതിൻ്റെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിൻ്റെയും പ്രസക്തി തിരിച്ചറിയാനും അതിനെ പൊതുസമൂഹത്തിൻ്റെ ശ്രദ്ധയിൽ കൊണ്ടുവരാനും ശ്രമിച്ച വ്യക്തിത്വമായി അദ്ദേഹത്തെ വിലയിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഭാഷയെ വെറും ആശയവിനിമയ ഉപാധിയായി കാണാതെ ഒരു ജനതയുടെ ആത്മാവിൻ്റെ ഭാഗമായാണ് സമീപിക്കേണ്ടത് എന്ന ചിന്ത അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സംഭാവനകളെ പ്രസക്തമാക്കുന്നു.

പ്രാദേശിക ചരിത്രവും ഭാഷയും സംസ്കാരവും രേഖപ്പെടുത്തുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ പലപ്പോഴും വലിയ ദേശീയ ചരിത്രങ്ങളുടെ നിഴലിൽപ്പെടാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഒരു സമൂഹത്തിൻ്റെ യഥാർത്ഥ ചരിത്രം പൂർണമാകുന്നത് ഇത്തരം പ്രാദേശിക ശബ്ദങ്ങൾ കൂടി അതിൽ ഇടംപിടിക്കുമ്പോഴാണ്. പുരുഷോത്തമ മല്യയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനവും അതുകൊണ്ടുതന്നെ കൊങ്കണി സാഹിത്യചരിത്രത്തിൻ്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമല്ല; കേരളത്തിലും പശ്ചിമ തീരത്തും രൂപപ്പെട്ട സാംസ്കാരിക ബന്ധങ്ങളുടെ പഠനവുമാണ്.

കൊങ്കണി സംസ്കാരം: ഓർമ്മയും ജീവിതവും

കൊങ്കണി സംസ്കാരം ഭാഷയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഭക്ഷണം, വസ്ത്രധാരണം, കുടുംബബന്ധങ്ങൾ, ഉത്സവങ്ങൾ, ആചാരങ്ങൾ, സംഗീതം, സാഹിത്യം, ക്ഷേത്ര-സാമൂഹിക പാരമ്പര്യങ്ങൾ, ജനകീയ ഓർമ്മകൾ തുടങ്ങി ജീവിതത്തിൻ്റെ പല തലങ്ങളിലും അതിൻ്റെ സാന്നിധ്യമുണ്ട്.

കേരളത്തിൽ എത്തിയ കൊങ്കണി സമൂഹങ്ങൾ തങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യങ്ങൾ നിലനിർത്തിയതോടൊപ്പം കേരളീയ ജീവിതവുമായി സ്വാഭാവികമായ സാംസ്കാരിക ഇടപെടലുകളും നടത്തി. ഇതാണ് സംസ്കാരങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക സ്വഭാവം. സംസ്കാരങ്ങൾ മതിലുകൾ കെട്ടി വേർതിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നില്ല; അവ പരസ്പരം കാണുകയും സ്വീകരിക്കുകയും മാറ്റങ്ങളിലൂടെ പുതിയ രൂപങ്ങൾ നേടുകയും ചെയ്യുന്നു.

കൊങ്കണി സമൂഹത്തിൻ്റെ കേരളബന്ധം അതിൻ്റെ മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. സ്വന്തം ഭാഷയും പാരമ്പര്യവും നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് മലയാളത്തിൻ്റെ സാംസ്കാരിക അന്തരീക്ഷത്തിൽ ജീവിക്കുക എന്നത് ഒരു സാംസ്കാരിക സഹവർത്തിത്വത്തിൻ്റെ മാതൃകയാണ്.

കേരളം: പല ഭാഷകളുടെ പൊതുവീട്

കേരളത്തിൻ്റെ ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ കടലും വ്യാപാരവും ജനസഞ്ചാരവും എത്ര വലിയ പങ്കാണ് വഹിച്ചതെന്ന് മനസ്സിലാകും. അറബിക്കടലിൻ്റെ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കേരളം പുരാതനകാലം മുതൽ തന്നെ വിവിധ ജനവിഭാഗങ്ങളുടെയും ഭാഷകളുടെയും ആശയങ്ങളുടെയും സംഗമഭൂമിയായിരുന്നു.

കൊങ്കണി സമൂഹവും ഈ വലിയ ചരിത്രത്തിൻ്റെ ഭാഗമാണ്. കേരളത്തിൽ താമസിക്കുന്ന കൊങ്കണി കുടുംബങ്ങളുടെ വീടുകളിൽ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയും അവരുടെ ആചാരങ്ങളും ഭക്ഷണവും ആഘോഷങ്ങളും കേരളത്തിൻ്റെ ബഹുസ്വര സംസ്കാരത്തിൻ്റെ ഭാഗമായിത്തീർന്നിരിക്കുന്നു.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന ചോദ്യമുണ്ട്: ഒരു സമൂഹം സ്വന്തം ഭാഷ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ അത് സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് അകന്നു നിൽക്കുകയാണോ?
അല്ല. മറിച്ച്, സ്വന്തം ഭാഷയും സംസ്കാരവും ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ സംരക്ഷിക്കുന്ന സമൂഹമാണ് മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാഷയെയും സംസ്കാരത്തെയും കൂടുതൽ ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് കൊങ്കണി ഭാഷയുടെ സംരക്ഷണം കേരളത്തിൻ്റെ ബഹുസ്വരതയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നതല്ല; ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതാണ്.

പുതുതലമുറയും കൊങ്കണിയുടെ ഭാവിയും

ഇന്ന് കൊങ്കണി ഭാഷ നേരിടുന്ന പ്രധാന വെല്ലുവിളികളിലൊന്ന് തലമുറകളിലേക്കുള്ള ഭാഷാപകർച്ചയാണ്. കുടുംബങ്ങളിൽ മാതൃഭാഷയുടെ ഉപയോഗം കുറയുകയും വിദ്യാഭ്യാസത്തിൻ്റെയും തൊഴിൽ മേഖലയുടെയും ഭാഗമായി മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്, ഹിന്ദി തുടങ്ങിയ ഭാഷകൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ചെറിയ ഭാഷകൾക്ക് പുതിയ വെല്ലുവിളികൾ ഉയരുന്നു.

എന്നാൽ സാങ്കേതികവിദ്യയെ ഭാഷയുടെ ശത്രുവായി മാത്രം കാണേണ്ടതില്ല. മൊബൈൽ ഫോണുകളും സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളും ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറികളും ഓൺലൈൻ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും കൊങ്കണിക്ക് പുതിയ വേദികൾ നൽകുന്നു. പഴയ പുസ്തകങ്ങൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്യുക, പഴയ പാട്ടുകളും രേഖകളും ശേഖരിക്കുക, കൊങ്കണി-മലയാളം നിഘണ്ടുക്കൾ വികസിപ്പിക്കുക, കുട്ടികൾക്കായി ഡിജിറ്റൽ പഠനസാമഗ്രികൾ തയ്യാറാക്കുക തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഭാഷയുടെ ഭാവിയെ കൂടുതൽ സുരക്ഷിതമാക്കും.

ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പുരുഷോത്തമ മല്യയെപ്പോലുള്ള ഭാഷാസ്നേഹികളുടെ സംഭാവനകളെ പുതിയ തലമുറയിലേക്ക് എത്തിക്കേണ്ടതും പ്രധാനമാണ്. വ്യക്തികളെ മാത്രം ഓർക്കുന്നതിനു പകരം അവർ പ്രതിനിധീകരിച്ച ഭാഷാ-സാംസ്കാരിക ദൗത്യത്തെ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുകയാണ് യഥാർത്ഥ ആദരവ്.

കേരളവും കൊങ്കണിയും: പങ്കിട്ടൊരു തീരചരിത്രം

കേരളവും കൊങ്കണി സംസ്കാരവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ വെറും ഒരു കുടിയേറ്റചരിത്രമായി കാണുന്നത് അതിനെ ചുരുക്കിക്കാണുന്നതായിരിക്കും. അറബിക്കടലിൻ്റെ തീരത്ത് പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു വളർന്ന സമൂഹങ്ങളുടെ ഒരു പങ്കിട്ട ചരിത്രമാണത്.

കടൽ മനുഷ്യരെ വേർതിരിക്കുന്നതിലുപരി പലപ്പോഴും അവരെ ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. തുറമുഖങ്ങൾ വ്യാപാരത്തിൻ്റെ കേന്ദ്രങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല; അവ ഭാഷകളുടെയും ഭക്ഷണങ്ങളുടെയും വിശ്വാസങ്ങളുടെയും കലകളുടെയും ആശയങ്ങളുടെയും കൈമാറ്റകേന്ദ്രങ്ങളുമായിരുന്നു.

അത്തരം സാംസ്കാരിക സഞ്ചാരങ്ങളുടെ തുടർച്ചയിലാണ് കേരളത്തിലെ കൊങ്കണി സാന്നിധ്യത്തെയും കാണേണ്ടത്. അതിനാൽ കൊങ്കണി ഭാഷയുടെ ചരിത്രം പഠിക്കുന്നത് ഒരു ഭാഷയുടെ ചരിത്രം മാത്രം പഠിക്കുന്നതല്ല; കേരളത്തിൻ്റെ ബഹുസ്വരതയുടെ വേരുകളിലേക്കുള്ള ഒരു യാത്ര കൂടിയാണ്.

സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് ഒരു ഭാഷ മാത്രമല്ല

കൊങ്കണി ഭാഷയെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതിൻ്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഒരു കാര്യം പ്രത്യേകം ഓർക്കണം. ഒരു ഭാഷ നിലനിൽക്കുന്നത് അതിൻ്റെ സംസാരിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം കൊണ്ടു മാത്രം തീരുമാനിക്കപ്പെടുന്നില്ല. ആ ഭാഷയ്ക്ക് നൽകുന്ന സാമൂഹിക ബഹുമാനവും അതിൻ്റെ സാഹിത്യ സമ്പത്തിനെക്കുറിച്ചുള്ള ബോധവും പുതിയ തലമുറയുടെ താൽപര്യവുമാണ് അതിൻ്റെ ഭാവി നിർണയിക്കുന്നത്. പുരുഷോത്തമ മല്യയുടെ ജീവിതവും പ്രവർത്തനങ്ങളും ഈ സന്ദേശത്തിൻ്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വീണ്ടും വായിക്കേണ്ടതാണ്. സ്വന്തം ഭാഷയ്ക്കുവേണ്ടിയുള്ള ഒരാളുടെ പ്രവർത്തനം ഒടുവിൽ മനുഷ്യൻ്റെ വൈവിധ്യത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനമായി മാറുന്നു.

കേരളത്തിൻ്റെ മഹത്തായ സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യം അതിൻ്റെ വൈവിധ്യത്തിലാണ്. മലയാളം അതിൻ്റെ പ്രധാന ഭാഷയായിരിക്കുമ്പോഴും കേരളത്തിൻ്റെ സാംസ്കാരിക ഭൂപടത്തിൽ കൊങ്കണിക്കും മറ്റ് ഭാഷകൾക്കും അവരുടേതായ ഇടമുണ്ട്. ആ ഇടം സംരക്ഷിക്കപ്പെടുമ്പോഴാണ് കേരളത്തിൻ്റെ ബഹുസ്വരത കൂടുതൽ അർത്ഥവത്താകുന്നത്.

ഉപസംഹാരം

കൊങ്കണി ഭാഷ ഒരു ജനതയുടെ വാക്കുകളുടെ സമാഹാരം മാത്രമല്ല; യാത്രകളുടെയും കുടിയേറ്റങ്ങളുടെയും ഓർമ്മകളുടെയും ജീവിതാനുഭവങ്ങളുടെയും സാംസ്കാരിക സൃഷ്ടികളുടെയും സമ്പത്താണ്. പുരുഷോത്തമ മല്യയെ ഓർക്കുന്നത് ആ ഭാഷയോടും സംസ്കാരത്തോടുമുള്ള ഒരു ആദരവാണ്.

കേരളവും കൊങ്കണി സമൂഹവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വളരെ ലളിതമായ ഒരു വലിയ സത്യമാണ്: വ്യത്യസ്ത ഭാഷകൾ ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കുമ്പോൾ ഒരു സമൂഹം ദുർബലമാകുന്നില്ല; മറിച്ച് അതിൻ്റെ സാംസ്കാരിക സമ്പത്ത് വർധിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ട് കൊങ്കണിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് കൊങ്കണി സമൂഹത്തിൻ്റെ മാത്രം ഉത്തരവാദിത്തമല്ല. കേരളത്തിൻ്റെ ബഹുസ്വര സാംസ്കാരിക പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കാനുള്ള കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തത്തിൻ്റെ ഭാഗമാണ് അത്.
കടൽത്തീരങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച മനുഷ്യർ പിന്നിൽ വിട്ടുപോയ ഭാഷകളും ഓർമ്മകളും ഇന്നും നമ്മോടു സംസാരിക്കുന്നു. ആ ശബ്ദങ്ങളിൽ കൊങ്കണിയുടെയും ഒരു സ്വരമുണ്ട്. ആ സ്വരം കേൾക്കുകയും രേഖപ്പെടുത്തുകയും അടുത്ത തലമുറയിലേക്ക് കൈമാറുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് നമ്മുടെ കാലത്തിൻ്റെ സാംസ്കാരിക കടമ.

– വി. രാജേഷ് മോഹൻ റാവു. ധർമ്മടം, തലശ്ശേരി

(ലേഖകൻ ഹയർസെക്കൻഡറി അധ്യാപകനും ധർമ്മടം ചന്ദ്രകല മോഹൻ റാവു കൾച്ചറൽ ഫോറം പ്രസിഡണ്ടും കേരള കൊങ്കണി ഭാഷ പ്രവർത്തക സമിതി അംഗവുമാണ്.)